امروز شنبه, 20 آذر 1395 - Sat 12 10 2016




استفاده از شبکه های اجتماعی موج گذر است

دکتر حسین آقاجانی استاد جامعه شناسی فرهنگ است. او درباره شبکه های اجتماعی می گوید: «نمی توان از این تحولات فرار کرد. ما باید پذیرای این شبکه ها باشیم اما در عین حال آموزش هم بدهیم و کارکرد های مناسب یا نامناسب آنها را به همه گوشزد کنیم.» آقاجانی بر این اعتقاد است که اگر از شبکه های اجتماعی استفاده نادرست صورت می گیرد، به دلیل این است که این تکنولوژی متعلق به ما نیست؛ این دلیل مشکل داشتن جامعه ما با این نوع از تکنولوژی است.

 

فراگیر شدن ورواج اپیدمیک شبکه های اجتماعی و رسانه های دیجیتال در جامعه، تا چه حدی بر سرانه مطالعه تاثیر گذار بوده است؟ آیا این گسترش، تهدید برای مطالعه به شمار می رود یا فرصت؟

 

این اتفاق نمی تواند در مطالعه بی تاثیر باشد اما کارکردهایی دارد و شاید بتواند اثرات مثبتی داشته باشد. هر تکنولوژی که وارد جامعه می شود، فرهنگی را با خود به همراه می آورد. اگر این تکنولوژی با فرهنگ مادی با فرهنگ غیرمادی همسانی و هماهنگی داشته باشد، خدمات فراوانی به آن جامعه خواهد کرد. ما در خانه نشسته ایم و قبض های خودمان را می پردازیم یا برای سفر بلیت تهیه می کنیم؛ این ها را نمی توان انکار کرد اما انسانی که از این شبکه ها به نحو نادرست استفاده می کند و کج رفتارهایی را به وجود می آورد می توان آثار نامطلوبی به همراه داشته باشد. از یک سو شبکه های مجازی با شتاب وارد جامعه ما شد و تغییرات فرهنگی و اجتماعی به همراه داشت، و از سوی دیگر کاربران آن اغلب جوانان و حتی کودکان هستند. نمی توان از این تحولات فرار کرد. ما باید پذیرای این شبکه ها باشیم اما در عین حال آموزش هم بدهیم و کارکردهای مناسب یا نا مناسب آنها را به همنه گوشزد کنیم.

 

شما به دو نکته اشاره کردید؛ نخست این که شبکه های اجتماعی به مثابه یک تیغ دو لبه عمل می کند و کارکردهای مثبت و منفی دارد؛ می تواند سرانه مطالعه را کاهش دهد یا به ما کمک کند که سرانه مطالعه را افزایش دهیم. دوم اینکه فرهنگ سازی اهمیت به سزایی دارد. در واقع می توان گفت بسیاری از چیزهای دیگر، بعد از ورود شبکه های اجتماعی ما به فکر افتاده ایم که در جامعه فرهنگ سازی کنیم و به جامعه آموزش دهیم.

 

تولیدات تکنولوژیک و صنعتی فقط وارد کشور ما نشده و امری جهانی است؛ چه کشورهای در حال توسعه و چه کشورهای تعوسعه یافته. من یک گوشی موبایل قدیمی دارم اما دانشجویان من می گوید این شبکه ها به ما کمک می کند که ارتباط بهتری با جامع بگیریم و سرگرم شویم.

 

این تکنولوژی به جامعه کمک می کند که اوقات فراغت خود را پر کنند، در حالی که اگر در زمان دانشجویی ما وارد کشور می شد، کسی از آن استفاده نمی کرد. در هر مقطعی هر تکنولوژی که وارد کشور می شود، تغییرات فرهنگی با خود به همراه می آورد. اگر از شبکه های اجتماعی استفاده نادرست صورت می گیرد، به این دلیل مشکل داشتن جامعه با این نوع از تکنولوژی است.

 

زمانی که تکنولوژی جدید از جامعه دیگری می آید، رفتارها را تغییر می دهد و دسترسی به برخی منابع را تسهیل می کند. چه لزومی دارد که برخی افراد در تکنولوژی به دنبال موضوعات غیراخلاقی باشند؟ این گره تکنولوژی نیست؛ شما باید این را رها کنید و به سراغ کاربران آن بروید. جامعه تا پیش از این مکانیسمی داشته و قهوه خانه ها یا مکان های دیگر بسیار بوده اند.

 

امروزه افراد بسیاری هستند که با استفاده از تکنولوژی، با استادان دانشگاه های خارجی مکاتبه می کنند و فرصت مطالعاتی می گیرند؛ این مسائل را نمی توان نادیده گرفت. هر فردی بنا به سطح فرهنگ و تحصیلات و همچنین موقعیت و منزلت اجتماعی از این تکنولوژی استفاده می کند. شبکه های اجتماعی، پلیس و قاضی خاص خود را می طلبد و باید قوانین ویژه ای برای آن تدوین شود. زمانی که آپارتمان نشینی وارد جامعه ما شد، مردم با یکدیگر مشکل داشتند اما به تدریج این مشکلات رفع شد. اگر نیازهای انسان ها به طور طبیعی برآورده نشود، به سراغ این تکنولوژی ها می روند.

 

هیچ گاه برای آموزش دیر نیست اما از خانواده تا مدرسه و دانشگاه در آموزش مشکل داریم و این تکنولوژی ها ما را غافل گیرکرده است. تکنولوژی از خانه ها تا پیاده روها وارد زندگی مردم شده اما در عین حال، مضرات خود را دارد. تکنولوژی سودهای فراوانی دارد و من به عنوان استاد دانشگاه و شما به عنوان روزنامه نگار از آن بهره می برید. صنعت ارتباطات بسیار سودآور است و دولت ها ازر این سودآوری استقبال می کنند اما ممکن است آثار منفی هم داشته باشد. البته نمی توان انکار کرد که این شبکه ها هویت فرهنگی ما را زیر سوال می برد، بر ذهن جوانان تاثیر منفی می گذارد، ما را از هویت دینی، اخلاقی و ملی مان دور می کند و رفتار ما را تغییر می دهد.

 

امروز به جایی رسیده ایم که نمی توانیم بدون این تکنولوژی زندگی کنیم و برای ما حکم اکسیژن دارد. از کودکی که به مهد کودک می رود تا پیرمردی که بیش از 70 سال سن دارد، باید همواره در حال آموزش باشند که آثار مخرب این موضوع کاهش یابد. این که شبکه های اجتماعی حس کنجکاوی آدم ها را تحریک می کند بسیار مهم است اما متاسفانه در باره آنان تحقیق نکرده ایم. شاید جامعه جدید فضایی را ایجاد کرده که آدم ها فقط در فضای مجازی باشند. خیابان ها برای کودکان فضای تفریح ندارد و ما نمی توانیم در خیابان راه برویم؛ همه چیز برای اتومبیل سوارها طراحی شده است.

 

شما می گویید اگر این تکنولوژی در دوره شما وارد جامعه می شد کمتر کسی از آن استفاده می کرد اما امروز اغلب جوان ها از ان استفاده می کنند؛ مساله ای که نشان دهنده تغییر ذائقه نسل ها و تغییر شکل ارتباطات اجتماعی است. از سوی دیگر، انبوه اطلاعات وارد ذهن مخاطبان این شبکه ها می شود و آنها را به جایی می رساند که احساس می کنند همه چیز را می دانند.

 

این اطلاعات کاذب است و شناخت واقعی به مخاطب نمی دهد؛ روی کلماتی مانند مد، فشن و... کار می کنند. ما حدود 25 میلیون نفر جوان داریم که از این موضوعات لذت می برند. جامعه شهری و صنعتی مملو از رقابت است و کالاهای تکنولوژی به راحتی در آن به فروش می رسد. من تا امروز مقاومت کرده ام که گوشی تلفن همراه خود را تغییر ندهم اما دانشجویانم می گویند که این تکنولوژی به شما کمک می کند که در جریان اتفاقات روزمره قرار بگیرید. میان تکنولوژی و مدرنیته و سنت، کشاکشی وجود دارد؛ یعنی نسل جدید، نسل تکنولوژی مدرن است و برای آنها جذابیت دارد.

 

ما باید بررسی کنیم و ببینیم چه چیزی وجود دارد که برای شان جذاب است. تا امروز کسی به خوبی تحقیق نکرده است و تحقیقات و پایان نامه ها، متکی بر اطلاعات و پایایی بسیار ضعیف تر است و عمق ندارد. کارل پوپر فیلسوف اتریشی می گوید که تکنولوژی خدمت بسیار به ما کرده است. ما در خانه پدری مان در میدان خراسان برق، آب و گاز نداشتیم و مادرمان آشپزی می کرد و فقط یک کبابی در محله مان بودکه کمتر کسی به آنجا می رفت اما امروز در گوشه و کنار این محله، آشپزخانه هایی ساخته شده که مردم از آنها خرید می کنند؛ چرا که خانه ها و آشپزخانه ها کوچک شده اند. این ها تحت تاثیر تکنولوژی است. ممکن است مترو برای ما جذاب باشد اما من طی دو سال همه دعواهای داخل مترو را یادداشت کردم؛ آدم ها به بهانه ای با یکدیگر درگیر می شوند.

 

آینده این اتفاق به کجا خواهد رسید؟

 

من بسیار مثبت می بینم و آموزش کارگر خواهد بود. دبستانی های امروز، آگاه تر می شوند و نسلی که با آن مشکل داریم ، آموزش های لازم را ندیده اند. در آینده این جوان ها آگاه تر می شوند و دانش بیشتری کسب می کنند. نسلی که 25 سال بعد می آید، آموزه های بیشتری نسبت به نسل فعلی دارد و می تواند موثر باشد. باید خوش بین باشیم و همه تقصیرها را گردن فضای مجازی نیندازیم. تحولات دهه اخیر در تکنولوژی در تاریخ بشر بی سابقه بوده و جامعه ما تحمل این شتاب را نداشته است.

 

آیا ممکن است روزی برسد که این تکنولوژی کارکرد فعلی خود را از دست بدهد و مردم به کتاب و رسانه های مکتوب بازگردند؟

 

شک نکنید. مشکلاتی که برای چشم مردم ایجاد می شود یک دلیل مهم برای دوری از این تکنولوژی است. در بسیاری از دانشگاه های جهان، با وجود استفاده گسترده از کامپیوتر، کتابخانه ها روزبه روز در حال توسعه است و کتابخوانی از بین نرفته است. وقتی دانشجویان من می خواهند برایم مطالبی را ارسال کنند، می گویم پرینت بگیرید و بیاورید. این اتفاق در یک مقطع کوتاه است و به خاطر داشته باشد هر آن چه در قالب شتاب و مد- به معنای آماری – قرار گیرد، یک منحنی است که بالا می رود و به سرعت پایین می آید. استفاده جوانان و نوجوانان از شبکه های اجتماعی به اقتضای سن و عواطف و احساسات آنها است و گذرا خواهد بود.

 

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 309، 1 خرداد 1395

ارتباط با مدیر سایت:

نام و نام خانوادگی:

   پست الکترونیک:

     متن:

تماس با ما

891130
امروز
دیروز
ماه جاری
بازدید کل
3261
11056
56132
891130
امروز: شنبه، 20 آذر 1395


    شایان ذکر است پایگاه اطلاع رسانی مهرصبا در ویرایش و تلخیص مطالب مندرج مختار است.مدیریت

تمامی اخبار و مطالب و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.

© حقوق این سایت متعلق به مهرصبا میباشد و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

  

ورود یا عضویت

ورود

عضویت

ثبت نام کاربر
یا انصراف
مجوز استفاده از قالب خبري ناب نيوز براي اين دامنه داده نشده , براي اطلاعات بيشتر درباره مجوز استفاده از اين قالب به سايت خليلان رسانه مراجعه کنيد .