امروز پنج شنبه, 18 آذر 1395 - Thu 12 08 2016




چگونه توانستم ترس از درس زبان انگلیسی را در دانش آموز خود از بین ببرم؟

 

امینه کاظمی طی  یادداشتی در پایگاه خبری مهرصبا نوشت :  مدت 24سال است که در مدارس راهنمایی شهرستان میانه  در رشته زبان انگلیسی  مشغول به تدریس میباشم .طبق تعهد معلمی مانند بسیاری ازدبیران دلسوز  وظیفه خود میدانم تاقبل از هر چیز  وضعیت روحی و جسمی دانش آموزانم را در کلاس مورد توجه قرار داده تا در صورت وجود موانع  راه آموزش زبان  به عقیده برخی از دانش آموزان  ((دیو مدرسه ))  را  برای آنها هموارتر سازم ...............

تحقیق موجود در مورد دانش آموزی است که ترس زیادی ازمن و درس زبان انگلیسی داشته و در جلسات درسی دچار اضطراب شدید ولرزش دست وتیکهای عصبی می شد .در جریان این امر نظراتو تجارب ارزنده همکارانو مدیر محترم  را نیز جویا شده و بهره گرفتم .

ترس واضطراب

از زمان تولد تا هنگام مرگ هر انساني در موقعيت هاي گوناگون  درگير مسائل و مشكلاتي   مي شود كه به نحوي روان او را متأثر مي سازد. از جملة اين مسائل مي توان ترس و اضطراب را نام برد كه در تمام دوره هاي زندگي ممكن است بر انسان چيره شود.

علت ترس دانش آموزان از یک درس اغلب احساس  بسیار ناخوشایندی است که ریشه در ضعف یادگیری آن درس دارد و ترس از نیاموختن درس بر او چیره می شود و تفکر و اعمال گوناگون او را به تعویق می اندازد.

بخشي از رشد كودك، متضمن آموختن و كنترل اضطراب و ترس است، كودكان ترس هاي بسياري دارند و ممكن است برخي از آن ها در بزرگسالي هم دچار ترس باشند. اما بسياري از استرس هاي و اضطرابهاي دوران كودكي در اثر گذشت زمان و تجربه از بين مي روند و تنها بخشي از آنها تغيير شكل مي دهد و بصورت نيرويي مؤثر در رفتار درمي آيند. اما ترس و اضطراب به يك مفهوم نيستند، ترس علت و موقعيت مشخص دارد و در اكثر موارد، كاربرد و تأثير مثبت دارد . مثلاً كودكان با وجود ترس مي تواند از جان خود حفاظت كنند. اما اضطراب هم كاركرد مثبت دارد و هم كاركرد منفي. يا به عبارت بهتر، احساس اضطراب تا يك جاي خاص كاركرد افراد را بهتر مي كند و از يك جايي به بعد، افزايش اضطراب باعث افت كاركرد وحتی گوشه گیری مي شود.

تفاوت ديگري كه اضطراب با ترس دارد اين است كه علت شفاف و واضحي براي اضطراب نمي توان يافت. اگر چه براي برخي افراد، اضطراب ناشي از موقعيت خاصي است كه در آن قرار مي گيرند (در يك جمع جديدي از انسان ها، زمان امتحان هنگام جدايي از خانواده و ...) اما در هيچ يك علت بيروني دليل قابل استناد و ملموس براي اين نگراني و اضطراب وجود ندارد . بلكه تصور فرد نسبت به اين موقعيت ها مثبت نيست.

تعريفي از اضطراب:

اضطراب عبارت از ترس فرد از نتايج مجهول مربوط به آينده كه گاهي تفكر و اعمال گوناگون را به تعويق مي اندازد و يا از ديدگاهي ديگر مي توان گفت كه اضطراب شامل احساس عدم اطمينان درماندگي و برانگيختگي فيزيولوژيكي است. به طور كلي اضطراب يك احساس منتشر، بسيار ناخوشايند و اغلب مبهم دلواپسي است كه با يك يا چند حس جسمي مانند احساس خالي شدنِ سردل، تنگي قفسه سينه، تپش قلب، تعرق؛ سردرد و ... همراه است از ديگر علايم مربوط به اضطراب مي توان به عصبي بودن، تنش، احساس خستگي، بي خوابي، لرزش، تنگي نفس، بي حالي، اشكال در تمركز حواس، تپش قلب، تكرار ادرار، سرگيجه و گوش به زنگ بودن اشاره كرد.

علل وعوامل پیدایش ترس واضطراب

پس از مطالعات انجام شده و صحبت های به عمل آمده نتایج زیر را بدست می آید .

- اینكه اضطراب می تواند ریشه در یكی از مورد زیر داشته باشد.

1- حالات درونی فرد و انگیزه های ناخودآگاه

2- ناتوانی فرد در مقابله با فشارهای محیطی

3- احساس جدایی یا طرد شدن

4- احساس فقدان و یا از دست دادن حمایت های عاطفی

5- تغییرات ناگهانی محیطی یا حوادث غیر منتظره

6- افكار و عقاید غیرمنطقی، غلط و اغراق آمیز در مورد خطرات موجود و موقعیت های مثل امتحان و ...

بیان مسئله : (توصیف وضع موجود )

در اوایل سالتحصیلی   1391 درکلاس دوم راهنمایی دانش آموزی داشتم که شدیدا از نام درس  زبان انگلیسی واهمه داشت به طوری که وقتی وارد کلاس می شدم حالات ترس او در چهره اش نمایان می شد  دچار اضطراب شدید ، رنگ پریدگی ، لرزش دست وتیکهای عصبی می شد. هر وقت علت را جویا می شدم گریه می کرد و اظهار می داشت که هر چه مطالعه می کنم چیزی نمی فهمم من عقب مانده هستم . چندین بار نیز با این حرفش مورد تمسخر وبی اعتنایی دانش آموزان واقع  شده بود . .وضعیت او مرا نگران میکرد بنابراین  تصمیم گرفتم که به یاری خدا در رفع مشکل او  تلاش کنم  . با توجه به اینکه به نظر من  این ترس ریشه در محیط مدرسه قبلی  او  داشت با خود فکر کردم که ابتدا  باید امنیت و آرامش روحی او  را در محیط مدرسه با دادن مسئولیت، تشویق ،ایجاد حس همکاری و رابطه عاطفی ... فراهم کنم تا شاید به این تر تیب اورا از یاس ونا امیدی که نسبت به درس  زبان انگلیسی داشت نجات دهم  .

 متاسفانه تعداد دانش آموزانی که به خاطر ترس از مدرسه و معلم و ناظم و مدیر و .... در دوره های مختلفی از درس و تحصیل عقب افتاده اند بسیار زیاد است  چه بسا این ترس باعث سرکوب استعدادهای  دانش آموزان شود و آن ها را در مراحل زندگی با شکست مواجه سازد پس وظیفه ما معلمین است که این ترس ها و اضطرابها را شناخته و درصدد سرکوب آنها برآییم

.در ارزشیابیهای متوالی نیز  متوجه ضعف درسی  شدید این دانش آموز شدم او علاوه بر نکات دستوری در روخوانی مطالب نیز مشکل اساسی داشت.در صدد برآمدم تا  برای حل مشکل اوراهکاری را امتحان کنم .

شواهد تشخیصی (گرد آوری شواهد  1 ) :

به منظورکمک به دانش آموز ورفع مشکل ترسش  سعی کردم اطلاعات خود را در مورد این دانش آموز کامل کنم  به همین خاطر در طی جلساتی که در مدرسه با همکاران داشتیم مشکلات وی را مطرح نموده و در مورد وضعیت رفتاری ودرسی او نظرات دیگر همکاران را جویاشدم  هیچکدام از همکاران از وضعیت درسی او رضایت نداشتند طوری که ابراز داشتند  دانش آموز از نظر بهره هوشی در سطح پایینی قرار دارد .

در مورد خانواده دانش آموز پرسیدم ، اوخانواده متمکن وسالمی داشت .از این بابت آسوده بودم .

برای کشف نکات ضعف درسی  دانش آموز علاوه بر آزمون ورودی و تشخیصی ،یک آزمون تشخیصی کتبی  نیز از  مطالب تدریس شده سال دوم راهنمایی گرفته و ورقه اورا به دقت در حضور خود دانش آموز مورد بررسی قرار داده و غلطهای اورا گوشزدکردم  . 

0در جلسات بعدی پاسخ سوالات غلط اورا بدون اینکه به خودش بگویم در کلاس تمرین و تکرار کردیم. ضمن اینکه موقع تمرینات ، بیشتر او را مورد توجه قرار داده و با او رابطه برقرار می کردم .با  فعال نمودن و مطرح کردن بیشتر او در کلاس و تشویق نقاط قوت دانش آموز کم کم حس رقابت و ابراز وجود که نشان دهنده کاهش ترس او بود، در او به چشم می خورد و کم کم علاقه وا نگیزه و اعتماد به نفس و لذت یادگیری در او نمایان می شد.

علل پیدایش

 بعد از جمع آوری اطلاعات و ارتباطات عاطفی با دانش آموزم و گفت و گویی که میان من و او به عمل آمد متوجه به این امر شدم که علت ترس او از من ودرس زبان انگلیسی ، بی اعتنایی و سرکوفتهایی بوده که از معلم انگلیسی  سال گذشته داشته است .به دلیل ضعف درسی دانش آموز ،دبیر مربوطه هیچ توجه واعتنایی به او نداشته ومداوم اورا مورد سرزنش قرار می داد . به خیال اینکه من نیز مانند معلم پیشین او هستم .می خواستم ذهن اورا از این تفکر غلط پاک کنم و احساس ترس اورا از بین ببرم . بنابراین چاره در این دیدم که از روش همیاری وارتباتی عاطفی در کلاس استفاده کنم . همیاری به معنای توانایی بکارگیری امکانات موجود جهت درک و فهم و احساس دیگران بطوری که فرد بتواند احساسات دیگران را حس کند.

راههای مقابله با ترس واضطراب  دانش آموز   و ویژگی راههای پیشنهادی برای تغییر

برای ایجاد علاقه مندی و جلوگیری از ترس در دانش آموز به روش های ذیل عمل کردم:

 

1-    استفاده از روش ارتباطی وعاطفی : برای ایجاد انگیزه و لذت از درس زبان انگلیسی و برای تسهیل یادگیری و جلوگیری از حالات ترس در او، از روش ارتباطی استفاده کردم.

 

2-    استفاده از گروه بندی کلاس: برای یادگیری بهتر این دانش آموز کلاس را گروه بندی کردم.

 

3-    ایجاد روحیه همکاری: با تشویق دانش آموز مذکور در کلاس و تقدیر از نقاط مثبت روحیه همکاری را در وی ایجاد کردم.

چگونگی اجرای راه جدید

راه حل شماره1:

علاوه بر مطالب کتاب دوم و انجام تکالیف مربوطه، مطالب جذاب و شنیدنی کوتاه در موارد مختلف علمی- اجتماعی- تفریحی و ... را تهیه و تنظیم نموده و به کمک مدرسه تکثیر کرده و تحویل دانش آموزان دادم. مطالب به صورت گروهی در کلاس ترجمه و بحث می شد ضمن اینکه این دانش آموز را به صورت غیر مستقیم با بحث کلاسی درگیر و شریک می کردم این روش قدرت ارتباطی و انگیزه را در دانش آموز تقویت می کرد. برای بیان عقاید اندوخته و اطلاعات دانش آموز  فرصتی را در اختیار وی قرار می دادم.

در این روش از دانش آموزان می خواستم چند لغات که از متن به خاطر می آورند بنویسند، یا نکات دستوری مربوط به درس تدریس شده در کلاس را در دفتر خود یادداشت کنند، یا خلاصه ای از متن قرائت شده را بگویند،  موارد یادداشت شده را یک بار دیگر روی تخته سیاه انتقال داده و تمرین و تکرار می کردیم.

راه حل شماره2:

دانش آموزان را به گروه هایی تقسیم کردم به هر گروه تصاویر و کاری برای انجام محول می کردم تا با ایجاد شرایط محیطی زبان قدرت ارتباط دانش آموزان را در گروه بالا ببرم. در این روش از آنها می خواستم با همکاری هم هرچه در مورد تصاویر می دانند به صورت جمله بنویسند. این فعالیت و تعامل با همکاری هم باعث تشویق به همیاری و تعاون و از بین رفتن ترس دانش آموز مورد نظر می شد. در این میان خودم گروهها را زیر نظر داشته و توصیه های لازم را به آنها می دادم و به سوالات آنان پاسخ می دادم. در حقیقت به عنوان هماهنگ کننده عمل می کردم.

کم کم دانش آموز در بیشتر موارد ابراز وجود و همکاری داشته و در بحث جمعی دانش آموزان شرکت می کرد.

راه حل شماره3:

از تمام فرایندهای کلاس به عملکرد دانش آموز ، از جمله شرکت در پاسخ گویی به سوالات (حتی اگر غلط بود)، نمره مثبت در نظر می گرفتم هر گونه پیشرفت او را مورد تقدیر و تشویق قرار می دادم(بیشتر از کارت تلاش استفاده می کردم). نکات ضعف او را به خودش توضیح می دادم. این ارتباطات و فعالیت ها باعث رضایت مندی او شده و اعتماد به نفس او را بالا برده و حالات ترسی که از من و درس زبان انگلیسی داشت را از میان برده بود. طوری که خودش از اولیائش خواسته بود تا انفرادی برای او تدریس کنم. چندین جلسه با هم کار کردیم و خودش می گفت که احساس لذت می کنم تا هر روز زبان انگلیسی مطالعه کنم. طوری که به کلاسهای زبان انگلیسی آزاد هم علاقه مند شده بود و در این کلاس ها ثبت نام کرده بود.

گردآوری اطلاعات (شواهد2)

گرچه از رفتار و اظهار دانش آموزان پیدا بود كه تغییر و تحولی در دانش آموز مورد نظر به وجود آمده است برای این كه دقیقاً مشخص شود كه روشهای به كار گرفته شده مؤثر بوده است یا نه تصمیم گرفتم درباره ی آنچه انجام داده ام اطلاعات عینی و مؤثق جمع آوری كنم.

1-     ارزشیابی از درس های تدریس شده

2-     مقایسه ی نمرات دانش آموز مورد نظر پیش از آموزش و پس از آن

3-     نظرخواهی از دانش آموزان و اولیاء دانش آموز مورد نظر درباره روش های جدید و نتایج آن

4-      جواب دادن به سؤالات با اعتماد به نفس كامل در حضور دانش آموزان و دیگر كاركنان مدرسه

 

 چگونگی ارزیابی راه حل جدید:

-   با گذشت زمان  وضعیت درسیدانش آموز  روز به روز بهتر می شد.                            

  -  دربحث های كلاسی وفعالیت های محوله مشتاقانه شركت می كرد.

   -  اعتماد به نفس را در خود پیدا كرد.

   -  به یك شخصیت شادوفعال  و با انگیزه تبدیل شده بود.

   -    مادرش مرتباً وضعیت درسی او را جویا می شدند.

نمرات شفاهی و کتبی مستمر کلاس، نمرات آزمون میان ترم کلیه دروس دانش آموز را در دفتر نمره  رویت کردم نسبت به دروس دیگر، دانش آموز پیشرفت فوق العاده ای در درس زبان انگلیسی به دست آورده بود. پیشرفت او از نمره (4 8) به (15- 16) و حتی در یک مورد امتحان کتبی میان ترم به 17 رسیده بود. مدتها بعد  او دیگر می­توانست حتی  خودش به راحتی نمره 18 را کسب کند. اولیاء او جهت تقدیر و تشکر به دفتر آموزشگاه آمده و اظهار خوشحالی می­کردند و می­گفتند برخلاف گذشته دانش­آموز بیشتر دوست دارد با زبان انگلیسی درگیر باشد .

تجزیه و تحلیل داده ها

شاید بر ما پوشیده نیست که در بسیاری از موارد مسائل آموزشی، حلقه گم شده اعتماد به نفس و انگیزه می باشد. در بسیاری از موارد می دانیم که معلم خود نقش چشمگیری در یادگیری و انگیزه دانش آموز ایفا می کند. او می تواند روش ها و تکنیک های متنوع  آموزشی و عاطفی  را در کلاس استفاده کند تا امنیت روحی را در دانش آموزان ایجاد کرذده  و امر  یادگیری را تسهیل بخشد.

خلاصه یافته های اولیه

نمونه ی نمرات دانش آموز در جدول زیر می باشد.

 

مراحل

شواهد1

نمرات نهایی

آزمون شخصیتی و روانی

6

-

-

ارزشیابی شفاهی

7

-

-

آزمون کوتاه و املاء

0

-

-

آزمون کتبی

7

-

-

 نمرات مستمر نوبت اول

-

17

18

پایان ترم اول

-

16

17

مستمر نوبت دوم

-

17

5/18

پایان ترم نوبت دوم

-

17

18

نتیجه گیری

در عرصه تعلیم و تربیت معلم علاوه بر تدریس باید نقش مشاوره را نیز بر عهده گرفته و ایفای نقش نمایدو در حل مشکلات رفتاری و تحصیلی دانش آموز ان قدمهای استوار بردارد .امامتاسفانه  این امر  را بسیاری از همکاران به باد فراموشی وبی اعتنایی سپرده اند

راه حل هایی که در خصوص دانش آموزم انجام گرفت نشان داد که می توان برای کسانی موثر واقع شد. البته اگر تلاش مستمر و جدیت در کار داشته باشیم معلم یک هدایت گر است. بعضی مواقع می توان گفت دانش آموز بیشتر از اولیاء، از معلم تاثیر می پذیرد البته اگر با او دوست باشیم. این دانش آموز گهگاهی، برای دیدن من به منزل ما می آمد و مشتاقانه اشکالات موجود در درسش را با من در میان می گذاشت و با علاقه و انگیزه مطالعه می کرد. علاوه بر مطالب سال دوم، مطالب سال سوم را نیز مشتقانه در همان سال مطالعه و تمرین می کرد.

 وَمِنَ التوفیق

منابع :

  حائزی زاده، خیریه بیگم و دیگران: 1381 یادگیری از طریق همیاری.

2-  احمدیه ، ملک سیما ، بازیابی ارزشها در کودکان و نوجوانان ، انتشارات نشرنی 1375

3-  مهری نژاد ، سید ابوالقاسم ، مشاوره وروان درمانی کودکان مشکل دار ، ترجمه اتشارات ابجد

  ساملو ، سعید  ، آسیب شناسی روانی ، انتشارات رشد 1368

ارتباط با مدیر سایت:

نام و نام خانوادگی:

   پست الکترونیک:

     متن:

تماس با ما

874363
امروز
دیروز
ماه جاری
بازدید کل
1603
6259
39365
874363
امروز: پنج شنبه، 18 آذر 1395


    شایان ذکر است پایگاه اطلاع رسانی مهرصبا در ویرایش و تلخیص مطالب مندرج مختار است.مدیریت

تمامی اخبار و مطالب و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.

© حقوق این سایت متعلق به مهرصبا میباشد و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

  

ورود یا عضویت

ورود

عضویت

ثبت نام کاربر
یا انصراف
مجوز استفاده از قالب خبري ناب نيوز براي اين دامنه داده نشده , براي اطلاعات بيشتر درباره مجوز استفاده از اين قالب به سايت خليلان رسانه مراجعه کنيد .