امروز چهارشنبه, 17 آذر 1395 - Wed 12 07 2016




انتظار در اديان(قسمت اول)


 

حجت الله رجبی طی یادداشتی در پایگاه خبری مهرصبا نوشت : يكي از پرسش‌هايي كه همواره ذهن بشر را به خود مشغول كرده، آيندة بشر يا به تعبير ديگر، پايان تاريخ است. اديان الهي با هر ديدگاه و گرايشي كوشيده‌اند به اين سؤال پاسخ دهند. اين اديان، آيندة بشر را روشن و همراه با صلح، صفا، آرامش، امنيت و گسترش عدالت مي‌دانند كه با ظهور منجي الهي و به دست يكي از اولياي برگزيدة خدا و با نابودي اهل باطل و كفر و الحاد و ظلم و ستم و بي‌عدالتي‌ها محقق خواهد گرديد. در انديشة مسلمانان اين تحول شگرف و بي‌نظير و جهاني به دست يكي از فرزندان رسول خدا به نام مهدی رقم خواهد خورد و در انديشة مسيحيان اين منجي آخرين، حضرت عيسي مسیح مي‌باشد كه به صليب كشيده شد و به شهادت رسيد و به آسمان‌‌ها رفت و در آخرالزمان برمي‌گردد و در ديدگان يهوديان، آن شخصيت الهي و موعود امم «سرور ميكائيلي» و يا «ماشيح» و در نگاه زرتشتيان «سوشيانس» يعني نجات‌دهندة جهان مي‌باشد. شور و التهاب انتظار موعود آخرالزمان در تاريخ پرفراز و نشيب يهوديت و مسيحيت موج مي‌زند يهوديان در سراسر تاريخ محنت‌بار خود هرگونه خواري و شكنجه را به اين اميد بر خود هموار كرده‌اند كه روزي «مسيحا» بيايد و آنان را از گرداب ذلت و رنج رهانده فرمانرواي جهان گرداند غايت و پايان تاريخ در آموزه‌هاي اسلامي، حاكميت صالحان است اين وعده حتمي خداوند به انسان‌هاست و با توجه به اين‌كه وعدة حتمي الهي تاكنون محقق نشده است لذا موحدين حتي غيرموحّدين ـ بي‌صبرانه منتظران محقق شدن وعدة ‌الهي مي‌باشند.

نوشتار حاضر با بررسي متون ديني اين اديان به بررسي انتظار اديان الهي براي ظهور منجي بشريّت كه وعدة محقق نشدة حتميِ الهي است پرداخته و به استناد به متون مقدس اين اديان به اهميت آموزة منجي‌گرايي و همچنين اهميت انتظار در ميان اديان مهم الهي مي‌پردازد.

 

مفهو‌م‌شناسي انتظار

1. تعريف لغوي و اصطلاحي


«انتظار» مصدر باب «افتعال» بوده و از ريشة لغوي «نظر» مي‌باشد كه در معاني مختلفي از جمله چشم به راه بودن، «توقّع»، «درنگ در امور» و توقع امري را داشتن و مراقب بودن، نگهباني و نوعي اميد داشتن به آينده» ،با تأمل نگاه كردن استعمال شده است. از آنچه كه با مراجعه به كتب لغوي معلوم مي‌شود اين است كه انتظار يك حالت رواني به همراه درنگ و تأمل است.


برخي نيز گفته‌اند انتظار، حالتي است نفساني كه آمادگي براي آنچه انتظارش را مي‌كشند از آن برمي‌آيد و ضد يأس و نااميدي است.


نتيجه‌اي كه از معناي لغوي «انتظار به دست مي‌آيد اين است كه كسي كه عمل زشت و ناهنجاري انجام داده، منتظر كيفر آن است، و كسي كه بذري را در زمين پاشيده منتظر است كه محصولش از زمين سربرآورد و سرسبز شود و كسي كه كار خير و شايسته‌اي انجام داده. منتظر است تا روزي فرا رسد و او پاداش كار خيرش را دريافت كند. اصل «انتظار فرج» از يك اصل كلي اسلامي مايه مي‌گيرد، و آن اصل حرمت يأس و نوميدي از لطف و رحمت خداوند است.    

ضرورت و اهميّت انتظار


اعتقاد به منجي و مصلح جهاني براي جامعة بشري سرمايه‌اي ارزشمند تلقي مي‌شود زيرا اگر نااميدي و يأس در فردي زنده شود، سعادت و خوشبختي آن فرد از جهات مختلف در معرض سقوط حتمي قرار خواهد گرفت. فرد مأيوس و نااميد عنصر شكست‌خورده‌اي است كه ممكن است دست بر هر كاري بزند كه ماية بدبختي خود و ديگران گردد. اگر جامعة انساني مأيوس شود. نمي‌تواند ارزش‌ها و ناهنجاري‌هاي انساني مثل عدالت اجتماعي را در ميان خود زنده نگه‌ دارد تا در پرتو آن ريشة همه ظلم‌ها و ستم‌ها، جنايات، نگراني‌ها و اضطراب‌ها را از بيخ و بن بركند. آنچه سبب شده تا انديشة ظهور منجي در اديان شكل بگيرد و جامعة جهاني در انتظار ظهور مصلح جهاني و الهي لحظه‌شماري نمايند. بی عدالتی، بی هویتی، درماندگي، گرفتاري، و بحران‌هاي خانمان براندازي بوده كه تمامي موجوديت حيات بشر را تهديد مي‌كند توده‌‌هاي مردم كه خود قادر به رفع آن بلاياي بزرگ نبودند، براي رهايي‌شان، ظهور نجات‌دهنده‌اي را انتظار مي‌كشند.

انتظار براي يك دگرگوني بنيادي و ناگهاني در برخي ملّت‌ها و اقوام پيشين زمينه‌ساز پديد آمدن اعتقاد به هزاره‌ها شد بسياري از نسل‌ها كه در انتظار آن دگرگوني عظيم بودند چون وقوع آن را محقق نيافتند بر اين گمانه دل بستند كه شايد در يكي از هزاره‌هاي تاريخ ديني خودشان، آن واقعة بزرگ، صورت عيني و واقعي به خود گيرد.


چون مفهوم رهايي از مشكلات ابتدايي، فردي و حتي قومي بسيار فراتر و گسترده‌تر شد از اين‌رو مفهوم رهايي و نجات نيز مفهومي همگاني و جهاني يافت و به دغدغه‌اي براي تمامي بشريت تبديل شد. احتمالاً همين تلقي نسبت به «آخرالزمان»، يكي از مهم‌ترين عواملي بوده است كه تصور يك منجي جهاني را در اكثر اديان گذشته پديدار نموده است؛ از «سوشيانت»، موعود آيين زردتشتي گرفته تا «ماشيح» موعود يهودي مسيحي در مسيحيت و «امام مهدي» در نزد مسلمانان.

از اين‌رو، انديشة مهدويت و انتظار و منجي‌گرايي، از نظر ماهيت، يك انديشة جهاني و فرامليتي و فرامذهبي مي‌باشد كه همة قلمروهاي جغرافيايي و انساني را در نوريده است و در فرجام تاريخ، نوع بشريت از بركات و دستاوردهاي سترگ آن، بهره‌مند خواهد شد؛ به همين سبب مي‌طلبد كه اين تفكر به دليل جامعيت و فراگير بودن آن در جايگاه يك نظريه غالب و پراهميت، جهاني‌سازي شود و طرح بين‌المللي اين انديشه در دستور كار انديشمندان و نهادهاي ديني قرار گيرد. چرا كه انتظار ظهور منجي، نه يك خوش‌بيني صرف، بلكه اقتضاي سنت و قانون تبدّل و تغيير نظام‌مند حاكم بر شرايط اجتماعي است.



 

 

ارتباط با مدیر سایت:

نام و نام خانوادگی:

   پست الکترونیک:

     متن:

تماس با ما

870806
امروز
دیروز
ماه جاری
بازدید کل
4305
7708
35808
870806
امروز: چهارشنبه، 17 آذر 1395


    شایان ذکر است پایگاه اطلاع رسانی مهرصبا در ویرایش و تلخیص مطالب مندرج مختار است.مدیریت

تمامی اخبار و مطالب و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.

© حقوق این سایت متعلق به مهرصبا میباشد و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

  

ورود یا عضویت

ورود

عضویت

ثبت نام کاربر
یا انصراف
مجوز استفاده از قالب خبري ناب نيوز براي اين دامنه داده نشده , براي اطلاعات بيشتر درباره مجوز استفاده از اين قالب به سايت خليلان رسانه مراجعه کنيد .