امروز سه شنبه, 16 آذر 1395 - Tue 12 06 2016




نقش فناوری در حل مسائل اساسی ایران

اقتصاد دانش بنیان از دیدگاه بانک جهانی شامل چهار محور عمده زیرساختهای نهادی و اقتصادی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، نظام ملی نوآوری و نیروی انسانی ماهر و آموزش دیده است با این توضیح در این گزارش، نقش فناوری در حل مسائل اساسی کشور توضیح داده می شود.

توسعه فناوری های نوین، رویکردها و راهکارهای جدیدی برای حل مسائل اساسی کشور مطرح کرده است. در این میان، رویکرد اقتصاد دانش بنیان در تدوین استراتژی رشد بلندمدت و اشتغالزایی غیروابسته به نفت اهمیت زیادی یافته است. آمارها حاکی از نقش مهم فناوری در اقتصاد کشورها و برای مثال، رشد نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) در اشتغالزایی است. با توجه به اهمیت توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، پرداختن به نظام های توانمندساز برای انطباق کشورها با تغییرات نیز ضرورت یافته است. یکی از این نظامها، نظام قوانین و مقررات است. شناسایی خلأهای قانونی و تقویت زیرساخت قانونی مناسب برای توسعه فاوا باید از نکات اولویت دار و مورد توجه نهادهای قانونگذاری باشد. دومین محور از مسائل اساسی کشور که فناوری می تواند نقش قابل توجهی در حل و فصل آن داشته باشد، بحرانهای زیست محیطی است.

توسعه و به کارگیری فناوریهای نوین (ازجمله زیست فناوری و نانو فناوری) می تواند راهکارهای مفیدی را برای رفع مشکلات ایجاد شده ارائه دهد. مجلس می تواند به عنوان بالاترین نهاد قانونگذاری کشور، با در نظر گرفتن ظرفیتهای فناورانه برای حل مشکلات زیست محیطی، زیرساختهای قانونی این حوزه را بهبود داده و راهکارها را به سمت  استفاده از فناوری های نوین سوق دهد. اهمیت و نقش فناوری در بحث مدیریت تولید و مصرف انرژی کشور به رفع مشکلاتی ازجمله کاهش تلفات در شبکه های انتقال و توزیع و پایین بودن راندمان نیروگاههای کشور با استفاده از فناوری ها و راهکارهای نوین مرتبط می باشد.

ایجاد همگرایی و همسویی در بخش انرژی کشور با تمرکز مراجع تصمیم گیرنده این حوزه، اتخاذ سیاستهای حمایت از بخش خصوصی و توسعه فعالیت های دانش بنیان و نیز تسهیل فرآیندهای اخذ مجوزهای قانونی لازم، توسعه فناوریهای نوین بخش انرژی را سرعت بیشتری می بخشد.

پس از ابلاغ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی (1392) و تأکید مجدد مقام معظم رهبری بر این موضوع در نامگذاری سال 1395، توجه به رویکردهای مختلف این مقوله ضرورت بیشتری می یابد. یکی از رویکردهای اصلی اقتصاد مقاومتی، رویکرد اقتصاد دانش بنیان و توجه به نقش پژوهش و فناوری در تولید ثروت و ارزش آفرینی برای کشور است.

بانک جهانی به عنوان یکی از نهادهای پیشگام در ترویج مفهوم اقتصاد دانشبنیان، از سال 1998  تاکنون در گزارشهای متعددی به بررسی مفهومی اقتصاد دانش بنیان و سیاستها، برنامه ها و دستاوردهای کشورهای مختلف در استقرار اقتصاد دانش بنیان پرداخته است. از منظر بانک جهانی، نقش و اهمیت دانش در رشد و توسعه اقتصادی بسیار پررنگتر از گذشته شده و رهبری انقلابی که به واسطه اهمیت دانش رخ داده، در دست فناوری اطلاعات و ارتباطات، زیست فناوری و مواد جدید است.

اقتصاد دانش بنیان از دیدگاه بانک جهانی شامل چهار محور عمده زیرساختهای نهادی و اقتصادی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، نظام ملی نوآوری و نیروی انسانی ماهر و آموزش دیده است با این توضیح در این گزارش، نقش فناوری در حل مسائل اساسی کشور توضیح داده می شود. بدین منظور در قسمت اول، اهمیت فناوری و تأثیر اتخاذ رویکرد دانشبنیان برای توسعه اقتصادی و رشد بلندمدت پایدار اشتغالزا و غیروابسته به نفت توضیح داده می شود و به طور مشخص نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) به عنوان یکی از ارکان اقتصاد دانش بنیان در اشتغالزایی غیروابسته به نفت تشریح می گردد.

مساله دیگری که فناوری می تواند نقش بسزایی در حل آن داشته باشد، بحران های زیست محیطی است که در قسمت دوم این گزارش مورد بحث قرار گرفته است. در قسمت سوم گزارش نیز بهره برداری از ظرفیت فناوری های نوین در مدیریت انرژی شرح داده شده است. بدون شک استفاده مناسب از ظرفیت فناوری در حل مسائل اساسی کشور ملزومات متعددی را می طلبد که یکی از مهمترین آنها زیرساخت قانونی مناسب است. لذا در این گزارش به نقش مجلس دهم در قانونگذاری مناسب جهت تحقق اهداف فوق نیز اشاره خواهد شد.

در این گزارش اهمیت اتخاذ رویکرد دانش بنیان و نقش فناوری در حل برخی از مسائل اساسی کشور، یعنی رشد بلندمدت پایدار اشتغالزا و غیروابسته به نفت، مدیریت بحران های زیست محیطی و مدیریت انرژی تشریح شد. آمارها نشان می دهند که نقش فناوری در توسعه اقتصادی کشورها رو به افزایش است. بنابراین، تدوین استراتژی رشد بلندمدت پایدار اشتغالزا و غیروابسته به نفت بدون توجه به نقش فناوری و تأثیرات آن بی معناست. در این میان، فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) که یکی از ارکان مهم اقتصاد دانش بنیان است و حتی در برخی تعاریف نیز محور اقتصاد دانش بنیان و تحولات دیگر حوزههای علمی و فناورانه دانسته می شود، از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا از دو جنبه بر اشتغال تأثیر می گذارد. فاوا هم به عنوان یک صنعت، شغلهای جدید خلق می کند و هم به عنوان ابزاری عمل می کند که کارکنان را در دستیابی به مشاغل جدید و متنوع تر یاری می رساند.

به نظر می رسد توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، اجتناب ناپذیر است، اما در عین حال توجه به نظام های توانمندساز برای انطباق کشورها با تغییرات نیز ضروریست. یکی از این نظامها، نظام قوانین و مقررات است. به همین دلیل شناسایی خلأهای قانونی و تقویت زیرساخت قانونی مناسب برای توسعه فاوا باید از نکات اولویتدار و مورد توجه نهادهای قانونگذاری باشد.

همچنین، امروزه، با گسترش صنایع و فعالیتهای مختلف بشری، بحران های محیط زیستی به یکی از مسائل اساسی کشورها تبدیل شده است. در این ارتباط نیز، مجلس شورای اسلامی باید با در نظر گرفتن پتانسیل ها و ظرفیتهای فناورانه که برای حل مشکلات زیست محیطی وجود دارد، زیرساختهای قانونی این حوزه را بهبود داده و راهکارها را به سمت استفاده از فناوریهای نوین سوق دهد.

در حوزه مدیریت تولید و مصرف انرژی نیز که از دیگر مسائل اساسی کشور است، لازم است ایجاد و بهبود زیرساختهای قانونی توسعه فناوریهای نوین ازجمله فناوریهای تولید پراکنده (DG) بیشتر مورد توجه قرار گیرد، زیرا این فناوری ها می توانند برای رفع چالش هایی از قبیل بالا بردن ظرفیت عملی تولید انرژی، افزایش راندمان تولید و کاهش تلفات انتقال و توزیع و نیز امکان سنجی استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر براساس اولویتها، پتانسیل ها و ظرفیتهای اقتصادی کشور مورد استفاده قرار گیرند.

از: پریسا علیزاده، سهیلا خردمندنیا، ابوالقاسم رجبی

منبع: مرکز پژوهش ها مجلس، دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری های نوین، تاریخ انتشار 1395/2/28

ارتباط با مدیر سایت:

نام و نام خانوادگی:

   پست الکترونیک:

     متن:

تماس با ما

863993
امروز
دیروز
ماه جاری
بازدید کل
5200
4073
28995
863993
امروز: سه شنبه، 16 آذر 1395


    شایان ذکر است پایگاه اطلاع رسانی مهرصبا در ویرایش و تلخیص مطالب مندرج مختار است.مدیریت

تمامی اخبار و مطالب و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.

© حقوق این سایت متعلق به مهرصبا میباشد و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد.

  

ورود یا عضویت

ورود

عضویت

ثبت نام کاربر
یا انصراف
مجوز استفاده از قالب خبري ناب نيوز براي اين دامنه داده نشده , براي اطلاعات بيشتر درباره مجوز استفاده از اين قالب به سايت خليلان رسانه مراجعه کنيد .