اخبار میانه| مهرصبا

به گزارش پایگاه خبری مهرصبا مرجع اخبار شهرستان میانه، به نقل از هفته نامه شما، میلاد با امام حسن عسکری (ع) فرصتی است تا به زندگی و سیره این امام همام به ویژه در شرایط دشوار سیاسی و اجتماعی عصر عباسی نگاهی دقیق بیندازیم در گفت و گو با حجت الاسلام سهراب مظفری میانجی نماینده آیات عظام شبیری زنجانی و علوی گرگانی و مدرس حوزه و دانشگاه جزئیاتی از ولادت امامت و نقش بی بدیل حضرت امام حسن عسکری (ع) در هدایت شیعیان ارائه شده است.

ولادت امام حسن عسگری (ع) در چه شرایط سیاسی و اجتماعی ای رخ داد و چگونه این شرایط بر شخصیت ایشان اثر گذاشت؟

در منابع تاریخی دو نقل متفاوت درباره محل تولد حضرت وجود دارد مدینه و سامرا نقل نخست، که اعتبار بیشتری دارد مدینه را به عنوان محل تولد امام عسکری (ع) ذکر میکند. با این حال، محل دقیق تولد اهمیت چندانی ندارد و اصل موضوع ولادت حضرت و پیام آن برای شیعیان است. در خصوص زمان تولد، منابع بر ماه ربیع اتفاق نظر دارند، اما سال تولد با اختلافاتی گزارش شده است. بیشتر منابع سال ۲۳۰ هجری قمری را نقل کرده اند هر چند برخی منابع سال های ۲۳۱ تا ۲۳۳ هجری را نیز ذکر کرده اند.
وجه تمایز مهم حضرت امام حسن عسکری (ع) با سایر ائمه این است که امام هادی (ع) از بدو تولد ایشان تصریح به امامت حضرت نمودند. به عبارت دیگر امام هادی (ع) علناً اعلام کردند که امام پس از ایشان امام حسن عسکری (ع) است. این مسئله در منابع روایی و تاریخی متعددی ثبت شده و توسط افراد ثقه همچون کمال الدین و امالی صدوق و دیگران نقل گردیده است. برخلاف سایر ائمه که غالباً از اعلام امامت فرزندان خود در بدو تولد خودداری می کردند. و تنها در اواخر عمر یا به خواص امت خبر می دادند. امام هادی (ع) این موضوع را علنی کردند. این اقدام باعث شد که شیعیان و خاندان نبوت از همان ابتدا امام آینده را بشناسند و احساس آرامش و اطمینان نمایند. با اعلام امامت حضرت عسکری (ع)، حجت خدا بر خلق مشخص شد و استمرار سلسله نور و محور علمی و مرجعیت ایشان برای امت آشکار گردید.

ولادت امام در سامرا در فاصله نزدیک به تبعید امام هادی (ع) چه پیامی برای شیعیان داشت؟

پس از مدتی از تولد امام حسن عسکری (ع) به سامرا مشرف شدند تا تحت نظارت حکام عباسی قرار گیرند. و در معیت پدرشان حضور یابند. ایشان حدود ۲۲ تا ۲۳ سال در کنار امام هادی (ع) بودند و پس از وفات پدر حدود ۶ سال امامت ایشان ادامه یافت. به این ترتیب ولادت و تصریح امامت امام حسن عسکری (ع) از همان آغاز زندگی ایشان جایگاه ویژه ای برای شیعیان ایجاد نمود و موجب اطمینان و شادی آنان گردید.
امامت حضرت امام حسن عسکری (ع) در زمانی آغاز شد که خلافت معتضد عباسی هنوز ادامه داشت و تنها چند ماه از دوران حکومت او باقی مانده بود. دوران امامت امام عسکری (ع) دوران دشواری بود.

چه نمونه هایی از مدیریت هیجانات و پاسخ به دشمنان از زندگی امام حسن عسکری (ع) قابل استخراج است؟

بر اساس آنچه در منابع تاریخی آمده است، حضرت امام حسن عسکری (ع) ملزم بودند هفته ای دو روز به دار الخلافه مراجعه کنند. تاریخ نگاران این نکته را ثبت کرده اند و آن را نشانه ای از سیره عملی امام (ع) دانسته اند. در روزهای مراجعه به دارالخلافه خیابانهای سامرا وجه تمایز مهم حضرت امام حسن عسکری (ع) با سایر ائمه این است که امام هادی (ع) از بدو تولد ایشان تصریح به امامت حضرت نمودند. به عبارت دیگر، امام هادی (ع) علناً اعلام کردند که امام پس از ایشان امام حسن عسکری (ع) است. این مسئله در منابع روایی و تاریخی متعددی ثبت شده و توسط افراد ثقه همچون کمال الدین و امالی صدوق و دیگران نقل گردیده است.

که در آن زمان پایتخت عباسیان بود، مملو از جمعیت می شد. عبور و مرور مردم و چهارپایان به گونه ای بود که تقریباً امکان راه رفتن وجود نداشت. با این حال هنگام ورود و خروج حضرت به دارالخلافه مردم به احترام امام راه را باز میکردند و سکوت و نظم خاصی برقرار می شد.
با وجود محدودیتها و حضور گسترده نظامیان و جاسوسان عباسی امام از تبلیغ عملی استفاده می کردند. ایشان با رفتار منش و اخلاق خود مردم را به سوی دین و آموزه های اهل بیت جذب می کردند. این تبلیغ عملی شامل احوالپرسی، مراوده با معدود افراد و گاه نامه نگاری با شیعیان بود و به هدایت مردم کمک می کرد.

به دلیل اعتقاد مردم و حتی دشمنان به وجود امام مهدی به عنوان منجی عالم بشریت و باور بر تولد ایشان از نسل امام حسن عسکری (ع)، سخت گیری ها و مراقبت های خلفا دو چندان بود. با این حال، حضرت توانستند با رویکرد عملی و تعامل محدود ولی هدفمند مردم را هدایت و تربیت کنند و نقش خود را در امتداد رسالت ائمه علیهم السلام به خوبی ایفا نمایند.
امام حسن عسکری (ع) در تمامی طول زندگی حتی در زمانی که تحت نظارت و زندان حکومت عباسی قرار داشتند از جمله در دوران خلافت احمد معتمد، پسر جعفر، آخرین خلیفه عباسی در زمان ایشان همواره در عبادت و بندگی خداوند سخت کوش بودند. حضرت با رفتار و کردار خود توانستند اثر عمیقی بر دو نفر از ماموران شرور نگهداری از خود ایجاد کنند، به گونه ای که آن دو نفر در عبادت و نماز به درجات بالایی دست یافتند و در حضور حضرت اندامشان به لرزه درآمد و ترسی در دل آنان ایجاد میشد که قادر به غلبه بر آن نبودند.

حکومت عباسی امام عسکری (ع ) را دائماً تحت تعقیب و مراقبت کامل قرار داده بود و با جاسوسان متعدد تحرکات ایشان را زیر نظر داشت تا فعالیت های علمی، سیاسی و رهبری حضرت را مختل کنند. با این حال هدایت الهی و اثر گذاری رفتار و گفتار حضرت باعث شد حتی افرادی که از نظر اجتماعی و شخصیتی محدود بودند به مریدان واقعی ایشان تبدیل شوند. امام حسن عسکری (ع) همانند پدر بزرگوارشان امام هادی (ع) به کارهای سری و مخفیانه اهمیت خاص میدادند و در تحکیم سازمان وکلا تلاش می کردند تا بتوانند مسئولیت رهبری خود را حتی در شرایط دشوار به شکل کامل ادا کنند. نتیجه این تلاش ها، شکست و ناکامی تمام برنامه های دشمنان برای نابودی نام و راه اهل بیت بود.